Yeşil bina sertifikası

Sıkça sorulan
sorular

Yeşil bina sertifikası, mevzuat ve süreç hakkında en sık aldığımız soruları ve cevaplarını derledik.

Sorular

Merak edilenler

Yeşil bina, bir yapının yer seçiminden tasarıma, inşaattan işletmeye, bakımdan yenilemeye ve yıkıma kadar tüm yaşam döngüsü boyunca çevreye duyarlı ve kaynak açısından verimli olmasıdır. Bu yaklaşım, ekonomi, kullanışlılık, dayanıklılık ve konfor gibi klasik tasarım kaygılarının yerini almaz, onları genişletir.

Yeşil bina, yaşam döngüsü boyunca çevresel açıdan sorumlu ve kaynakları verimli kullanan yapıdır. Üç ana eksende etkiyi azaltır.

  • Enerji, su ve diğer kaynakların verimli kullanılması
  • Kullanıcı sağlığının korunması ve verimliliğin artırılması
  • Atığın, kirliliğin ve çevresel bozulmanın azaltılması

Bunun yanında üçüncü taraf bir denetimden geçmiş ve belgelendirilmiş olması gerekir. Kendi beyanıyla yeşil bina olunmaz.

Temel düzenleme, 12.06.2022 tarihli ve 31864 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği'dir. Yönetmelikte 21.10.2024 ve 02.12.2025 tarihlerinde değişiklik yapılmıştır.

Ülkemizdeki ilk hukuki düzenleme ise 08.12.2014 tarihli ve 29199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle yapılmıştı.

Evet. İmar Yönetmeliği'nin 57/A maddesi, 11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete ile eklenmiştir. Toplam yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzerinde olan ve yeni yapı ruhsatı alacak kamu binalarında YES-TR sistemi üzerinden yeşil sertifika alınmasını zorunlu kılar. Hüküm 01.01.2026 tarihinden beri yürürlüktedir.

  • YES-TR. Tasarım ve inşaat sonrası olmak üzere iki belge
  • BREEAM. Tasarım ve inşaat sonrası olmak üzere iki belge
  • DGNB. Ön sertifika ve proje bitimi olmak üzere iki belge
  • LEED. Proje bitiminde tek belge

Her bina tipinin yeşil bina olma potansiyeli vardır. Ancak her tipin kendi işlevine bağlı farklı tasarım ve verimlilik ihtiyaçları bulunur.

  • Konutlar
  • Okullar
  • Ticari ve kamu binaları
  • Laboratuvarlar
  • Sağlık tesisleri
  • Yerleşkeler ve kampüsler

Yeni binalar yeşil bina olacak şekilde tasarlanabilir. Mevcut binalar da yenileme, güçlendirme ve iyileştirilmiş işletme ile yeşil hale getirilebilir.

LEED ve BREEAM dünyada kabul görmüş sistemlerdir ve daha eski oldukları için ülkemizde de uygulama alanı bulmuşlardır. YES-TR ise Türkiye'ye özgü bina stokuna, tarihi dokuya ve iklim şartlarına daha hâkimdir.

Seçim, projenin hedef kitlesine bağlıdır. Uluslararası yatırımcı veya kurumsal kiracı hedefleniyorsa LEED tanınırlık avantajı sağlar. Kamu binalarındaki zorunluluk ise YES-TR üzerinden işler.

Yeşil bina kararı en baştan alınıp tasarım buna göre kurgulandığında, ek maliyet çoğu projede birkaç yüzde puanını geçmez. Üst derece bir sertifika hedeflenmiyorsa ek maliyet olmayabilir.

Maliyet artışı genellikle kararın geç alınmasından doğar. Tasarım tamamlandıktan sonra sertifika sürecine girilirse, kaybedilen krediler çok daha pahalı çözümlerle telafi edilmeye çalışılır.

Ayrıca entegre tasarım süreci bazı kalemlerde maliyeti düşürür. Bina enerji açısından verimli tasarlandığında mekanik ekipman küçülür ve bu tasarruf ilk yatırımda görünür.

Uluslararası akreditasyon kuruluşlarından yeşil bina sertifikası alınması halinde Ticaret Bakanlığı'nın pazara giriş belgeleri desteğinden yararlanılabilmektedir. Destek oranı ve koşulları dönemsel olarak güncellendiğinden, başvuru öncesinde yürürlükteki karar metninin teyit edilmesi gerekir. Bu konuda sizi bilgilendiriyoruz.

Çevresel faydalar

  • Biyoçeşitliliği ve ekosistemleri korur
  • Hava ve su kalitesini iyileştirir
  • Atık akışlarını azaltır
  • Doğal kaynakları korur

Ekonomik faydalar

  • İşletme maliyetlerini azaltır
  • Kullanıcı verimliliğini artırır
  • Yaşam döngüsü ekonomik performansını optimize eder
  • Mülk değerini yükseltir

Sosyal faydalar

  • Kullanıcı konforunu ve sağlığını iyileştirir
  • Estetik kaliteyi artırır
  • Yerel altyapı üzerindeki yükü azaltır

Bir binanın beşikten mezara, yani yapımında kullanılan malzemelerin çıkarılmasından nihai bertarafına kadar olan çevresel etkilerini ölçme yöntemidir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren bina yaşam döngüsü analizi zorunlu hale gelecektir.

Binaların ısıtılması ve enerji ihtiyacının karşılanması büyük ölçüde fosil yakıt tüketimine dayanır ve bu da önemli miktarda karbondioksit salımına yol açar.

Binalar sera gazı salımıyla başka yollarla da ilişkilidir. İnşaat ve yıkım atıkları çözünürken metan üretebilir, inşaat malzemelerinin çıkarılması ve imalatı da salıma neden olur.

Süre, projenin büyüklüğüne, hedeflenen sertifika seviyesine ve sürece hangi aşamada girildiğine bağlıdır. Tasarım aşamasında başlayan bir projede sertifika süreci, projenin kendi takvimiyle paralel yürür ve ek süre yaratmaz.

Tasarım tamamlandıktan sonra başlanan projelerde ise eksik belge toplama ve geriye dönük modelleme çalışmaları süreyi uzatır.

Yeşil Sertifika Uzmanı danışmanlık bedelleri için Bakanlık veya Türkiye Çevre Ajansı tarafından belirlenmiş bir ücret tarifesi bulunmamaktadır. Bedel, projenin büyüklüğü ve karmaşıklığına göre harcanacak emek üzerinden hesaplanır.

2026 yılı için beklenen taban ve tavan aralıklarını ve fiyatlandırmayı etkileyen etmenleri YES-TR Hizmet Bedelleri sayfamızda ayrıntılı olarak paylaştık.

Hayır. Taraflar arasında belirlenen bedel yalnızca uzmanlık ve danışmanlık bedelidir. Binanın metrekaresine göre hesaplanan ve doğrudan devlet kurumu hesabına yatırılan resmî kayıt ve değerlendirme harçları, Türkiye Çevre Ajansı portalı üzerinden bina sahibi tarafından ayrıca ödenir.

Sertifikalandırma başarısız olursa kayıt ücreti iade edilmemektedir. Bu nedenle başvuru öncesinde ön değerlendirme yapılması ve ulaşılabilir kredi seviyesinin gerçekçi şekilde belirlenmesi önemlidir. Biz başvuruyu ancak hedefin ulaşılabilir olduğunu doğruladıktan sonra yaparız.

Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) bu alanda faaliyet göstermektedir. Dernek, yeşil binalar ve sürdürülebilirlikle ilgili alanlarda sektöre yön vermeye çalışmaktadır.

En doğru zaman tasarım aşamasıdır. Projeniz hangi aşamada olursa olsun, ön değerlendirme yaparak ulaşılabilir seviyeyi ve atılması gereken adımları çıkarabiliriz. Bizimle iletişime geçin, yapınızı birlikte değerlendirelim.

Sorunuzun cevabı burada yoksa

Yapınıza özel sorularınız için uzmanlarımıza doğrudan ulaşabilirsiniz.